TouchDesigner، Nocturnix و مرزهای تازه‌ی هنر و تکنولوژی

در جهان امروز که مرز میان احساس و الگوریتم هر روز محوتر می‌شود، هنر دیگر محدود به قاب و صحنه نیست.
تکنولوژی نه‌تنها ابزار بیان است، بلکه خود زبانِ جدیدی برای خلق جهان‌های حسی شده.
در این میان، نرم‌افزاری چون TouchDesigner بستری فراهم کرده برای هنرمندان تا همزمان با کدنویسی، نورپردازی، صدا و حرکت، جهانی چندبُعدی و فراگیر خلق کنند.
در پروژه‌ی من با عنوان Nocturnix، این زبان جدید، به ابزار اصلی بیان من تبدیل شده؛ پلی میان نور، صدا، فضا و ادراک.

🎛TouchDesigner چیست؟

TouchDesigner یک پلتفرم بصری برای برنامه‌نویسی real-time است که توسط شرکت کانادایی Derivative توسعه یافته.
این نرم‌افزار به هنرمندان امکان می‌دهد تا سیستم‌های تعاملی، نورپردازی زنده، طراحی تصویری واکنش‌گرا، داده‌محوری، و جلوه‌های بصری زنده را بدون نیاز به نوشتن کدهای طولانی خلق کنند.
به زبان ساده‌تر: TouchDesigner بوم نقاشی دیجیتال دنیای اجراهای immersive است. هر چیزی که حرکت دارد، صدا دارد، و می‌خواهد به مخاطب واکنش نشان دهد، می‌تواند در این محیط جان بگیرد.

چرا Nocturnix از TouchDesigner استفاده می‌کند؟

Nocturnix پروژه‌ای‌ست که در آن زیبایی از دل تاریکی زاده می‌شود.
ما با نور، صدا و فضا قصه تعریف می‌کنیم؛ قصه‌هایی که به جای روایت خطی، با حس، با واکنش، و با حضور مخاطب معنا پیدا می‌کنند.
TouchDesigner به من اجازه می‌دهد تا هر فریم از اجرا را در لحظه شکل دهم، داده‌ها را از موسیقی زنده بگیرم و آن‌ها را به تصویر، نور و حتی کنترل فیزیکی (مثلاً پرینتر سه‌بعدی یا موتورهای حرکتی) ترجمه کنم.

مثلاً در یکی از پروژه‌های Nocturnix، هنگام نواختن گیتار الکتریک در یک فضای تاریک، صدای زنده گیتار وارد TouchDesigner می‌شود، و در پاسخ به فرکانس‌های خاص، نور روی دیوار پخش شده، و ریزپیکسل‌هایی از سایه‌های انتزاعی در فضای اطراف پدیدار می‌شود. این ترکیب صدا، نور و حرکت، بدون نرم‌افزاری مثل TouchDesigner، غیرممکن بود.

هنر، تکنولوژی و بدن مخاطب

هنر دیجیتال وقتی معنا دارد که از ذهن و بدن مخاطب عبور کند.
با TouchDesigner می‌توان:

• با استفاده از دوربین، حرکات بدن مخاطب را به صدا یا تصویر ترجمه کرد (body tracking)

• از صدای زنده برای کنترل نور و ویدیو بهره برد (audio-reactive design)

• داده‌های زیستی مثل ضربان قلب یا تنفس را به انیمیشن یا نور متصل کرد (bio-feedback performance)

• از حسگرها برای کنترل محیط استفاده کرد (interactive installation)

این ابزارها دیگر صرفاً فنی نیستند، بلکه زبان‌هایی هستند که احساس را به فرم تبدیل می‌کنند؛ همان هدفی که Nocturnix در دل خود دارد: ترجمه‌ی درونی‌ترین لایه‌های انسان به فرم‌های ملموس، در لحظه.

چند هنرمند که با TouchDesigner مرزهای هنر را جابجا کرده‌اند

1. Refik Anadol

هنرمند ترکیه‌ای-آمریکایی که با ترکیب داده‌های بزرگ (Big Data)، نور و هوش مصنوعی، فضاهایی خلق می‌کند که در آن‌ها مخاطب حس می‌کند وارد ذهنی دیجیتال شده.
او در پروژه‌هایی مثل Melting Memories یا Machine Hallucinations از TouchDesigner برای رندرهای real-time استفاده کرده و نمایش‌هایی خلق کرده که در مرز حافظه انسانی و حافظه ماشینی قرار دارند.

2. VT Pro Design

استودیویی در لس‌آنجلس که در پروژه‌هایی مثل Stranger Things: Immersive Experience یا Netflix House، از TouchDesigner برای کنترل هزاران پیکسل LED، صداهای فضایی، و تعاملات مخاطب در لحظه استفاده می‌کند.
این اجراها بسیار به فلسفه‌ی Nocturnix نزدیک‌اند: خلق فضاهایی که در آن مخاطب دیگر صرفاً تماشاچی نیست، بلکه بخشی از سیستم است.

3. Maotik (Mathieu Le Sourd)

این هنرمند فرانسوی در اجراهای زنده‌ی خود با ترکیب موسیقی، علم داده و نورپردازی، سفرهایی حسی می‌سازد که در آن مخاطب در دل یک ارگانیسم دیجیتال حرکت می‌کند.
در پروژه‌ی Omnis, داده‌های زنده از محیط و صداها وارد TouchDesigner می‌شوند و مناظر بصری پویا و زنده خلق می‌کنند.

 مثال‌های عملی از TouchDesigner در اجراهای Nocturnix

پروژه‌ی «شکاف نور»

در این اجرا، فضایی کاملاً تاریک با دیوارهای مشکی طراحی شد. تنها منبع نور، خطوطی باریک از LEDها بود که به فرکانس‌های خاصی از گیتار متصل شده بود. با نواختن، دیوار زنده می‌شد.
TouchDesigner، سیگنال‌های صوتی را دریافت می‌کرد، آن‌ها را تجزیه می‌کرد، و به صورت real-time، دستور نوردهی خاصی صادر می‌کرد.
نتیجه؟ تماشاگر حس می‌کرد صدا، نور را می‌سازد و خودش هم جزئی از این سیستم است.

پروژه‌ی «ماسک داده»

در این پروژه، از Face Tracking برای خواندن حالات چهره‌ی مخاطب استفاده شد. وقتی مخاطب نزدیک می‌شد، سیستم حالات چهره را تشخیص می‌داد و تصویر سایه‌مانندی از چهره‌ی او را روی دیوار پخش می‌کرد که با رنگ و فرم تغییر می‌کرد.
یک تجربه‌ی شخصی، واکنش‌گرا، و عاطفی؛ دقیقاً همان چیزی که Nocturnix در پی آن است.

نتیجه‌گیری: آینده‌ی هنر، اکنون است

TouchDesigner فقط یک ابزار نیست؛ تجسم فکری هنرمندانی‌ست که می‌خواهند فراتر از سنت‌های هنر بروند و با استفاده از الگوریتم‌ها، صداها، نور و داده، جهان‌هایی جدید بسازند.
در مسیر من، Nocturnix، این نرم‌افزار همان قلب تپنده‌ی تجربیات من است؛ جایی که صدا تصویر می‌شود، حرکت نور می‌شود، و مخاطب، بخشی از روایت.

در دنیایی که هر روز واقعیات بیشتر دیجیتال می‌شوند، وظیفه‌ی ما به‌عنوان هنرمند آن است که از این ابزارها برای خلق تجربیاتی انسانی‌تر، احساسی‌تر و به‌یادماندنی‌تر استفاده کنیم.

Nocturnix در این مسیر حرکت می‌کند؛ در مرز تاریکی و نور، میان هنر و تکنولوژی، جایی که رویاها از داده ساخته می‌شوند.